Het is tien jaar geleden dat vrouwelijke milieuverdediger Berta Cáceres werd vermoord. Zij zette zich in voor het beschermen van de Inheemse Lenca gemeenschap, die hun leefgebied dreigde te verliezen door de bouw van een grote dam in de Gualcarque rivier in Honduras. De Nederlandse ontwikkelingsbank FMO was een belangrijke financier voor de bouw van de dam. Recent verscheen een onderzoek over de moord op Berta Cáceres en de partijen die daarbij verantwoordelijk waren.
De moord op Berta laat zien hoe groot de veiligheidsrisico’s zijn voor vrouwen die opkomen voor de rechten van hun gemeenschap, ook vandaag de dag. In 2024 werden maar liefst 146 mensen vermoord of raakten vermist omdat ze zich inzetten voor hun leefomgeving.
Het gevaar voor milieuverdedigers zoals Berta Cáceres hangt nauw samen met grote infrastructuurprojecten, die vaak ingrijpende gevolgen hebben voor lokale en inheemse gemeenschappen. Zo worden mensen gedwongen te verhuizen of kunnen ze er niet meer leven, doordat hun land onvruchtbaar is geworden.
Het zijn vaak vrouwen die aan de frontlinie staan in de strijd tegen deze grote projecten. Vrouwen zijn vaak pilaren van de gemeenschap en voelen hierdoor de verantwoordelijkheid in actie te komen. Ze worden ook niet alleen gemarginaliseerd om hun Inheemse achtergrond maar ook om hun identiteit als vrouw. Ze hebben last van seksistische smeercampagnes, seksuele intimidatie en uitsluiting op basis van gender. Vrouwen zijn dan ook regelmatig het slachtoffer van politieke moorden.
De moord op Berta Cáceres was dan ook geen uitzonderlijk geval. Nieuw onderzoek toont aan dat er sprake was van systematisch wanbeheer en dat het mensenrechtenbeleid onvoldoende was. Dit kon mede gebeuren door een tekort aan toezicht vanuit de FMO, waardoor er weinig duidelijkheid was over wat er gebeurde met het geld. Er zijn dan ook een aantal aanbevelingen die kunnen worden gedaan op basis van deze situatie:
Meer informatie over de moord op Berta Cáceres en de veiligheidsrisico's van inheemse activisten kan worden gevonden bij:
Both Ends: https://www.bothends.org/en/
Count me in!: https://cmiconsortium.org/
Global Witness: https://globalwitness.org/en/
Beeld: Bertha en Laura Zúniga Cáceres, dochters van Berta Cáceres die een kunstwerk van hun moeder vasthouden.
Bron: https://copinh.org/en/
