Locatie: Online
Periode: 16 november 2026 – 16 februari 2027
Rapporteert aan: Directeur-bestuurder/ Projectleider Politica
Gezocht: Een onderzoeker die een quickscan uitvoert naar gendergerelateerde indicatoren van democratische achteruitgang, en in hoeverre bestaande – door de Nederlandse overheid gebruikte - monitoringsmechanismen daarvan gebruik maken.
1. Achtergrond
Democratische achteruitgang gaat vaak gepaard met beperkingen van lhbtqi+ en vrouwenrechten, toenemend (online) geweld tegen en/of de-legitimering van vrouwen en lhbtqi+ in de politiek en daarmee teruglopende participatie van vrouwen en transpersonen in politieke besluitvorming. Een andere belangrijke indicator is de verslechtering van de ruimte voor feministische en vrouwenrechtenorganisaties.
Sterker nog: toenemende druk op de rechten en positie van lhbtqi+ personen en vrouwen wordt internationaal gezien als de spreekwoordelijke kanarie in de koolmijn.
Tegelijkertijd zijn de meest gebruikte monitoringsinstrumenten voor democratie, governance en politieke transities gericht op institutionele en procedurele indicatoren. Hierdoor blijven genderspecifieke signalen van democratische erosie onderbelicht. Door het missen van belangrijke signalen, zoals (online) geweld tegen vrouwen in de politiek, kan ondermijning van de democratische rechtsstaat zelfs te laat worden herkend.
Met deze quickscan wil WO=MEN inzichtelijk maken hoe gender en democratie met elkaar verweven zijn. En in welke mate gendered indicatoren deel uitmaken van bestaande democratiemonitoren, early warning systems en risicoanalyses die overheden uitvoeren.
2. Doelstelling
De quickscan heeft drie hoofddoelen:
- Het identificeren van (inter)nationaal erkende gendered indicatoren van democratische achteruitgang, inclusief maar niet beperkt tot geweld tegen vrouwen in de politiek.
- Het beoordelen van de mate waarin door Nederland gebruikte monitoringsmechanismen voor democratische achteruitgang deze genderdimensie adequaat meenemen.
- Aanbevelingen voor versterking van democratiemonitoring, evt. in de vorm van een praktisch kader voor gender-responsieve monitoring van democratische achteruitgang.
3. Onderzoeksvragen
Hoofdvraag
Welke gendergerelateerde indicatoren kunnen dienen als signalen van democratische achteruitgang, en in hoeverre worden deze momenteel meegenomen in bestaande monitorings- en waarschuwingsmechanismen gebruikt door de Nederlandse overheid?
Deelvragen
A. Conceptueel kader
1. Wat zegt de literatuur over de relatie tussen gendergelijkheid, vrouwenrechten en democratische achteruitgang?
2. Welke typen gendered indicatoren worden genoemd als waarschuwingssignalen van democratische erosie?
3. Hoe hangt verslechtering in gendergelijkheid samen met bredere democratische achteruitgang?
B. Gendered indicatoren
4. Welke indicatoren worden internationaal gebruikt of voorgesteld om gendergerelateerde democratische achteruitgang te monitoren?
Voorbeelden:
- (Online) geweld tegen vrouwen in de politiek (VAWP)
- Politieke ondervertegenwoordiging van vrouwen
- Druk op seksuele en reproductieve rechten
- Financiële en juridische inperking van(werk) gendergelijkheids-, feministische en/of vrouwenrechtenorganisaties
- Druk op gendergelijkheid via wetgeving en discours
C. Analyse van monitoringsmechanismen
5. In welke mate gebruiken (inter)nationale monitoringsinstrumenten genderspecifieke indicatoren voor het volgen van democratische ontwikkelingen?
Waaronder:
- V-Dem
- Egalitarian Index
- CivilLiberties Index
- ParticipatoryDemocracy Index
- Democratie Monitor Nederland
En eventueel:
- OECD Trust Survey
- CIVICUS Monitor
- Freedom House
- IDEA DemocracyTracker
- EU-monitoringsinstrumenten zoals het EU Rapid Alert System
6. Hoe worden gendergegevens verzameld, geanalyseerd en gerapporteerd?
D. Toepassing en aanbevelingen
7. Welke gendered aanvullingen zijn nodig om democratische achteruitgang beter te monitoren?
8. Welke indicatoren zijn praktisch bruikbaar (worden al gebruikt in andere monitoringsmechanismen)?
9. Welke andere aanbevelingen kunnen worden gedaan voor toekomstig monitoringsbeleid in Nederland?
4. Methodologie
Het onderzoek bestaat uit vier onderdelen:
1. Literatuurreview
2. Mapping van indicatoren
3. Review van monitoringsmechanismen
4. Key informant interviews (optioneel)
5. Op te leveren producten
We verwachten dat ten minste wordt opgeleverd:
- Werkplan, inclusief analysekader en methodologie welke ter goedkeuring aan WO=MEN wordt voorgelegd.
- Eindrapport, inclusief bevindingen en praktische aanbevelingen voor beleidsmakers en besluitvormers. Eventueel in de vorm van een praktisch kader voor gender-responsieve monitoring van democratische achteruitgang. Max. 15 pagina’s, inclusief een management samenvatting van max. 2 pagina’s.
- Lijst met geraadpleegde literatuur en - indien van toepassing – gesproken respondenten.
6. Indicatieve Tijdsplanning
| Fase |
Duur |
| Inceptie fase |
1 weken |
| Literatuurreview en mapping |
4 weken |
| Analyse monitoringsmechanismen |
3 weken |
| Interviews en validatie |
2 weken |
| Rapportage |
2 weken |
| Totaal |
12 weken |
7. Vereiste kwalificaties en ervaring onderzoeker
- Afgeronde academische opleiding (master of hoger) in politicologie, bestuurskunde, sociologie, gender studies of vergelijkbaar.
- Aantoonbare kennis van gendergelijkheid, inclusieve democratie, governance en mensenrechten.
- Ervaring met kwalitatief en kwantitatief onderzoek, monitoring en evaluatie.
- Ervaring met stakeholderconsultatie en participatieve onderzoeksmethoden.
- Kennis van gender-responsieve en intersectionele analysekaders.
- Sterke analytische en rapportagevaardigheden, met het vermogen onderzoeksresultaten te vertalen naar beleidsaanbevelingen.
- Uitstekende schriftelijke en mondelinge communicatievaardigheden in Nederlands en Engels.
6. Vergoeding
Voor deze opdracht is 6.000,- euro all in beschikbaar. Uitbetaling geschiedt in 3 delen: na ontvangst en akkoord van het werkplan, na ontvangst van het concept eindrapport, en na ontvangst en akkoord van het definitieve eindrapport.
7. Overige informatie
De werkzaamheden kunnen online worden uitgevoerd.
8. Interesse?
Stuur zo spoedig mogelijk CV en motivatiebrief met een korte omschrijving van je plan van aanpak en beschikbaarheid in de betreffende periode aan: info [@] wo-men.nl.
Voor vragen over deze vacature kun je terecht bij Anne-Floor Dekker: a.dekker [@] wo-men.nl.
Deadline voor sollicitatie is zondag 15 november 2026.
Let wel: kandidaten worden doorlopend in overweging genomen. Zodra een geschikte kandidaat is gevonden, vervalt de deadline.
