Wie profiteert van de energietransitie, wie draagt de kosten en wie mag meebeslissen? Onze nieuwe paper laat zien waarom gendergelijkheid een voorwaarde is voor een rechtvaardige energietransitie en biedt concrete handvatten om daar werk van te maken.
Een alleenstaande moeder in Amsterdam die haar energierekening nauwelijks kan betalen. Een jonge vrouw in de Democratische Republiek Congo die nabij een kobaltmijn woont en kampt met de gevolgen van mijnbouw. Op het eerste gezicht lijken hun levens weinig met elkaar gemeen te hebben. Toch worden beide vrouwen beïnvloed door dezelfde mondiale energietransitie.
De energietransitie gaat over meer dan techniek en economie. Het gaat ook over toegang tot betaalbare energie, over wie profiteert en wie de kosten en risico’s draagt. En over wie mee kan beslissen. Gendergelijkheid is daarom cruciaal voor een rechtvaardige en breed gedragen energietransitie.
Zonder gendergelijkheid geen rechtvaardige energietransitie
In onze nieuwe paper Gendergelijkheid als drijvende kracht voor een groene transitie brengen we kennis, ervaringen en concrete aanbevelingen samen. De paper laat zien hoe genderongelijkheid doorwerkt in de energietransitie en waarom een intersectionele genderlens nodig is om recht te doen aan de verschillende ervaringen en posities van mensen.
De paper komt voort uit het congres dat we op 10 april 2026 organiseerden in Den Haag, samen met onze leden 75inQ, ActionAid Nederland, Both ENDS, CARE Nederland, Jonge Klimaatbeweging, Mondiaal FNV, New Women Connectors en WECF, en in samenwerking met alliantie Politica. Tijdens het congres gingen Tweede Kamerleden Suzanne Kröger (Progressief Nederland), Christine Teunissen (Partij voor de Dieren) en Alisha Müller (VVD) met elkaar in gesprek over de link tussen gendergelijkheid en effectief energiebeleid.
Wie draagt de kosten en wie beslist?
Vrouwen in al hun diversiteit worden wereldwijd onevenredig geraakt door klimaatverandering, energiearmoede en de gevolgen van de winning van kritieke grondstoffen. En dat terwijl hun kennis en inzet belangrijk zijn om deze uitdagingen effectief aan te pakken. Helaas zijn vrouwen sterk ondervertegenwoordigd in de energiesector en bij de besluitvorming over energie.
Enkele cijfers uit de paper:
96% van de besluitvormers in de Nederlandse energiesector is man.
Minder dan 22% van de werknemers in de energiesector is vrouw.
Slechts 7% van de technische functies in de energiesector wordt door vrouwen vervuld.
In een Zuid-Afrikaanse regio waar mangaan wordt gewonnen, gaf 94% van de inwoners aan nooit door het mijnbouwbedrijf te zijn geraadpleegd.
Deze cijfers laten zien dat de energietransitie niet voor iedereen hetzelfde uitpakt. Verschillen in inkomen, zorgtaken, woon- en leefsituatie en toegang tot informatie spelen daarbij een belangrijke rol. Een intersectionele genderlens helpt om deze verschillende ervaringen en vormen van ongelijkheid zichtbaar te maken. Juist de mensen die het meest geraakt worden, moeten vanaf het begin kunnen meepraten én meebeslissen.
Van meepraten naar meebeslissen
Een rechtvaardige energietransitie vraagt om betekenisvolle participatie. Vrouwen en meiden in al hun diversiteit, jongeren en groepen in een gemarginaliseerde positie moeten niet alleen worden geraadpleegd. Hun kennis, ervaringen en perspectieven moeten op een structurele wijze een plek krijgen in de besluitvorming.
De paper geeft concrete aanbevelingen voor beleidsmakers, politici, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Bijvoorbeeld over het aanpakken van energiearmoede, het vergroten van de instroom en doorstroom van vrouwen in de energiesector, inclusieve arbeidsvoorwaarden, het verzamelen van gender- en leeftijd gedifferentieerde data en betekenisvolle participatie.
Wil je weten hoe we samen kunnen werken aan een energietransitie waaraan iedereen mee kan doen? Lees de volledige paper Gendergelijkheid als drijvende kracht voor een groene transitie en ontdek de concrete handvatten, kennis en inzichten.
