Prioriteer en bevorder gendergelijkheid in het EU buitenlandbeleid
07-05-2026
Samen met onze leden heeft WO=MEN Dutch Gender Platform bewijs en suggesties ingestuurd voor de ontwikkeling van het vierde Europese Gender Actieplan (GAP IV). GAP IV is gericht op het versterken van gendergelijkheid en de rechten en positie van vrouwen in het buitenlandbeleid van de Europese Unie (EU).
WO=MEN is verheugd om te
kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van het vierde Europese Actieplan voor
gendergelijkheid (GAP IV). De groeiende weerstand tegen gendergelijkheid, krimpende
maatschappelijke ruimte en toenemende geopolitieke en economische
instabiliteit, vereisen een ambitieus en samenhangend GAP IV dat gendergelijkheid
en vrouwenrechten prioriteert in al het externe optreden van de EU.
Het is noodzakelijk dat GAP IV belangrijke uitdagingen aanpakt; zoals de
dalende financiering voor het werk op gendergelijkheid en vrouwenrechten,
beleidscoherentie, de hardnekkige kloof tussen beleid en de geleefde ervaringen
van vrouwen in al hun diversiteit, evenals het nemen van politieke verantwoordelijkheid.
Het is cruciaal dat GAP IV inzet op betekenisvolle samenwerking met gendergelijkheids-
en vrouwenrechtenorganisaties, zoals ook eerder is afgesproken in vorige EU Actieplannen.
Aanbevelingen
- Handhaaf de kernprincipes
van GAP III: intersectionaliteit, een op mensenrechten gebaseerde benadering en
een gender-transformatieve aanpak. Behoud in GAP IV een brede geografische
reikwijdte op multilateraal, regionaal en nationaal niveau, evenals een brede
thematische inzet. Gendergelijkheid is een overkoepelend thema dat integraal
onderdeel uit dient te maken van alle onderdelen van het EU buitenlandbeleid.
- De EU moet de
financiering voor vrouwenrechtenorganisaties, met name feministische en
grassroots bewegingen, aanzienlijk verhogen. Deze organisaties spelen een essentiële
rol bij het beschermen van mensenrechten, het bevorderen van democratie en het
bereiken van gemarginaliseerde gemeenschappen. Het is belangrijk dat financiële
steun flexibel, langdurig en toegankelijk is én wordt toegewezen via
transparante en participatieve mechanismen die gendergelijkheids- en
vrouwenrechtenorganisaties in staat stellen hun eigen prioriteiten te bepalen. We
doen de oproep om tenminste 5% van de officiële ontwikkelingshulp (ODA) te
besteden aan de ondersteuning van gendergelijkheids- en vrouwenrechtenorganisaties.
- Gendergelijkheid moet
volledig worden geïntegreerd door middel van gendermainstreaming én via gerichte
acties in het EU buitenlandbeleid. Dit vereist een stevige inzet op genderbudgeting,
o.a. binnen defensie-, veiligheid- en migratiebeleid, evenals en de inzet van
de EU op duurzaam concurrentievermogen, economische en sociale rechten, net als
de groene transitie en digitale transformatie.
- Bovendien moet GAP IV
gerichte interventies stimuleren om prioritaire thema's aan te pakken gebaseerd
op een gender-transformatieve benadering. Handhaaf de afspraak uit GAP III dat
ten minste 85% van alle nieuwe programma’s bijdraagt aan gendergelijkheid
(Genderindicator 1) en verhoog de doelstelling voor genderspecifieke acties
(Genderindicator 2) van 5% naar 20%. Een aangescherpte doelstelling voor
genderspecifieke programma's duidt op een stevige ambitie gericht op de
bevordering van gendergelijkheid. Het is noodzakelijk dat de EU ambitie toont om
groeiend autoritarisme en de aanvallen op gendergelijkheid, die gericht zijn op
het uithollen van democratie en mensenrechten, tegen te gaan.
- GAP IV dient in lijn te
zijn met bindende internationale verdragen over mensenrechten. Zoals het
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het Handvest van de grondrechten
van de Europese Unie, het VN-Vrouwenverdrag en de Istanbul Conventie. Bescherm,
bevorder en investeer in seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR),
en in het recht op zelfbeschikking voor alle vrouwen en meiden. Blijf toegewijd
aan de volledige uitvoer van de Beijing Agenda, evenals afspraken gemaakt
tijdens de jaarlijkse Commission on the Status of Women (CSW) en het
Actieprogramma van de International Conference on Population & Development
(ICPD). Blijf aandacht eisen voor de rechten en positie van alle vrouwen en meiden
in alle internationale besluitvormingsgremia. Houdt vast aan het principe "Leave
No One Behind” van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDGs).
- De EU moet haar
betrokkenheid tonen op het hoogste niveau. GAP IV hoort een officiële
mededeling zijn, in plaats van een werkdocument. Goedkeuring door de Europese
Raad en door het Europees Parlement is belangrijk omdat dit zowel EU lidstaten
als EU-instellingen sterker aan een succesvolle uitvoering van het actieplan bindt.
Klik
hier voor ons volledige input op de EU consultatie voor GAP IV op de WO=MEN kennisbank.
terug
