09-02-2026Met grote belangstelling hebben de
leden van WO=MEN Dutch Gender Platform het coalitieakkoord van D66, CDA
en VVD gelezen. Wij vinden het positief dat het toekomstig kabinet zegt
op te komen voor de bescherming van vrouwenrechten, gendergelijkheid en
de LHBTQI+ gemeenschap. Ook geeft de nieuwe coalitie aan te staan voor
mensenrechten en democratie. Daarbij is het een stap in de goede
richting dat er vanaf 2027 structureel 257 miljoen euro voor
ontwikkelingssamenwerking bij komt. Maar er is meer urgentie nodig. Om
onze democratie en mensenrechten te beschermen tegen de invloed van
autocratische regimes. Of om de klimaatcrisis succesvol en rechtvaardig
te bestrijden. Wil het kabinet echt aan de slag, zet dan het
vrouwenrechten en gendergelijkheid hoog op de agenda.
Zet in op gendergelijkheid voor een vrije samenleving
We
zien kansen in de aandacht die de drie coalitiepartijen hebben voor
emancipatie. Zo is het goed nieuws dat het nieuwe kabinet de Wet Loon
Transparantie invoert.
We zijn positief over de plannen voor de aanpak van femicide in
Nederland en meer veiligheid voor vrouwen, meisjes en LHBTQI+ers. Daar
hoort wel de versterking van de rechten en positie van sekswerkers bij,
geen verdere repressie. En het is van belang dat de coalitie vaart maakt
met de bestrijding van desinformatie.
Vrouwenrechten en LHBTQI+ rechten worden bedreigd door campagnes vanuit Rusland, ultraconservatieve en extremistische
groeperingen en politici in Europa en de VS. Alleen al in Europa is
1,18 miljard euro geïnvesteerd in organisaties die vrouwenrechten en gendergelijkheid uithollen. Het is
onderdeel van
het ondermijnen van onze vrije samenleving. Ook in Nederland moeten
organisaties die opkomen voor vrouwenrechten en gendergelijkheid hun
kantoren en evenementen beveiligen.
Pak door in de steun voor het werk op vrouwenrechten en gendergelijkheid
Nederland
is nog een van de weinige landen die investeert in het werk van
vrouwenrechten- en gendergelijkheidsorganisaties in het mondiale Zuiden.
De nieuwe coalitie draait met een voorzichtig herstel van het budget
voor ontwikkelingssamenwerking een deel van de
door het vorige kabinet veroorzaakte kaalslag op vrouwenrechten en gendergelijkheid terug. Maar wanneer we niet flink
investeren in gelijke rechten en kansen, krijgen ultraconservatieve
ideologieën ruim baan. Landen
als Rusland en China maken gebruik van de bezuinigingen op
ontwikkelingssamenwerking in Europa en de VS om autocratische regimes en
repressieve groepen in het mondiale Zuiden te versterken.
Dit vragen wij:
- Garandeer de veiligheid en vrijheid van de mensen die zich inzetten voor mensenrechten. In Nederland en wereldwijd.
- Pak door in de steun voorvrouwenrechten- en gendergelijkheidsorganisaties. Financieel én politiek.
- Geef vrouwenrechten- en gendergelijkheidsorganisaties de ruimte om
hun stem, die van hun gemeenschappen en de stem van individuele
voorvechters die hun nek uitsteken, te versterken. Maak mogelijk dat zij
al deze stemmen met Nederlandse steun in Den Haag kunnen laten horen.
Maak nu werk van een inclusief internationaal klimaatbeleid
De
klimaatcrisis vormt één van de grootste uitdagingen van onze tijd. Het
regeerakkoord kondigt meerdere klimaatmaatregelen aan en de nieuwe
coalitie belooft erin de komende tijd aan de slag te gaan om de
klimaatdoelen te realiseren. Maar er ontbreekt reflectie over het feit
dat deze crisis grensoverschrijdend is en de negatieve gevolgen ongelijk
verdeeld zijn. Vooral meisjes en vrouwen, Inheemse gemeenschappen en
andere gemarginaliseerde groepen — met name in het mondiale Zuiden —
worden
onevenredig hard geraakt.
In het coalitieakkoord staat er geen woord over het afbouwen van
fossiele subsidies en de internationale klimaatfinancieringsdoelen.
Terwijl juist dat cruciaal is voor de landen aan de frontlinie van de
klimaatcrisis.
Dit vragen wij:
- Een ambitieuze internationale aanpak van de klimaatcrisis, in lijn met het Parijs Akkoord.
- Breng de Internationale Klimaatstrategie in lijn met de uitkomsten van de laatste klimaatconferenties en uitspraken zoals in de Bonaire zaak en door het Internationaal Gerechtshof.
- Betrek lokale gemeenschappen, vrouwen, mensen met een beperking en
jongeren op betekenisvolle wijze bij het klimaatbeleid en zorg dat zij
kunnen meebeslissen. Dit is niet alleen rechtvaardig, maar ook slim.
Juist deze groepen dragen met hun deskundigheid en kennis bij aan het
behoud van biodiversiteit, herstel van onze ecosystemen en succesvolle klimaatoplossingen.
Investeer in een toekomstbestendige economie met gelijke kansen voor alle vrouwen
Gelijke rechten en kansen vormen de basis voor een gezond verdienvermogen en economische stabiliteit. Het
WEF stelt
dat economieën waar vrouwen en meisjes veilig en volwaardig in kunnen deelnemen meer concurrentievermogen hebben, productiever en
weerbaarder zijn. Juist in tijden van geopolitieke instabiliteit is het
essentieel dat Nederland haar positie als handelsnatie bouwt op
gelijkwaardige partnerschappen.
Het is uiterst positief dat het nieuwe kabinet duurzaam en verantwoord
ondernemerschap ondersteunt, vrouwelijk ondernemerschap stimuleert en
inzet op een moderne handelsagenda waarbij wederzijdse belangen centraal
staan. Het is bovendien belangrijk dat het kabinet bij nieuwe
handelsverdragen de
OESO-richtlijnen aanhoudt. Wat ons betreft betekenen gelijkwaardige partnerschappen dat
Nederland zowel de economische kansen versterkt als de transitie naar
hernieuwbare energie ondersteunt, in eigen land én in partnerlanden. Via
buitenlandse handel kan Nederland een concrete bijdrage leveren aan
lokale duurzame economische bedrijvigheid waar vrouwen veilig en
volwaardig mee doen als ondernemers, producenten en werknemers. Dat
vereist ook dat overheid en bedrijven scherper toezien op de bescherming
van hun rechten en misstanden in onze ketens actief opsporen en
aanpakken.
Dit vragen wij:
- Maak maatschappelijk verantwoord ondernemen daadwerkelijk de norm. Ondersteun
bedrijven en partnerlanden bij het naleven van duurzaamheidsrichtlijnen
zoals de CSDDD, de ontbossingswet en de anti-dwangarbeidsverordening.
Samenwerking met maatschappelijke organisaties zorgt voor verminderde
lastendruk én zorgt voor grotere impact in productielanden.
- Maak respect voor het milieu, mensenrechten, fatsoenlijke
arbeidsomstandigheden en de positie van vrouwen een harde voorwaarde in
alle nieuwe handelsverdragen. Zorg voor goede naleving van de gemaakte
afspraken.
- Blijf maatschappelijke organisaties, zoals vrouwenrechten- en
milieuorganisaties en vakbonden, steunen die zich inzetten voor duurzame
handel en een rechtvaardige transitie. En zorg voor gelijke inspraak en
toegang voor hen in alle fases van de onderhandelingen over
handelsakkoorden.
- Ondersteun landen in het mondiale Zuiden, veelal de leveranciers en
producenten van kritieke grondstoffen, bij de transitie naar
hernieuwbare energie. Investeer specifiek in projecten die
energietoegang en –eigendom van vrouwen versterken.
Veiligheid is meer dan militaire slagkracht
De huidige geopolitieke ontwikkelingen vragen om het beschermen van onze
vrije en veilige samenleving. De coalitie zet daarbij sterk in op
militaire versterking, zoals het uitbreiden van de krijgsmacht en het
verhogen van de NAVO‑norm. Daarnaast benoemen de drie coalitiepartijen
ontwikkelingssamenwerking als een belangrijk instrument voor de
bescherming van onze strategische belangen, inclusief veiligheid. Een
cruciaal onderdeel van veiligheid behoeft wel meer aandacht: menselijke
veiligheid.
Menselijke veiligheid gaat over het kunnen voorzien in basisbehoeften.
Denk aan genoeg voedsel, een veilig dak boven je hoofd,
bewegingsvrijheid en toegang tot gezondheidszorg. Echte veiligheid
draait daarom niet alleen om militaire slagkracht, maar vooral om
investeringen in mensenrechten, sociale weerbaarheid en democratische
veerkracht.
Dat betekent ook ruimte maken voor lokale vredesinitiatieven en zorgen voor de bescherming van vredeswerkers
en mensenrechtenverdedigers, in het bijzonder vrouwen. Een onmisbaar
onderdeel hiervan is investeren in gendergelijkheid. Samenlevingen die
vrouwenrechten en gendergelijkheid — inclusief de rechten van LHBTQI+
personen — serieus nemen, zijn
veiliger, welvarender en
democratischer.
Wij roepen op tot een geïntegreerde, gender‑inclusieve buitenland- en veiligheidsstrategie, die
binnenlandse en buitenlandse veiligheid met elkaar verbindt en
structureel investeert in menselijke veiligheid. En die samenwerkt met
het maatschappelijk middenveld, (vrouwelijke) vredeswerkers en mensenrechtenverdedigers — in Nederland én wereldwijd.
Dit vragen wij:
- Integreer menselijke veiligheid in alle domeinen rond vrede, veiligheid en sociale weerbaarheid.
- Pas VN Veiligheidsraad Resolutie 1325 voor Vrouwen, Vrede &
Veiligheid structureel toe in alle vrede-, veiligheids- en
buitenlandstrategieën en –beleid.
- Investeer structureel in programma’s voor de veiligheid van vrouwen, meisjes en LHBTQI+ personen.
- Verbind de Vrouwen, Vrede en Veiligheid agenda expliciet met VN Veiligheidsraadresolutie 2250 voor Jongeren,
Vrede en Veiligheid en met beleid op het gebied van klimaat, migratie
en stabiliteit. Zo voorkomen we versnippering en pakken we de
structurele oorzaken van onveiligheid aan.
Maak veiligheid en menswaardigheid kern van het asiel- en migratiebeleid
De
plannen om de instroom van asielzoekers te beperken en mogelijk
tijdelijk te stoppen, brengen grote risico’s met zich mee voor vrouwen
en andere groepen in een kwetsbare positie. Het gaat hierbij om mensen
die bescherming zoeken tegen geweld, vervolging of uitbuiting. Binnen
de opvang en asielprocedures is een goed geïnformeerde en structurele
aanpak noodzakelijk voor overlevers van gender gerelateerd geweld en
mensen die worden vervolgd vanwege hun seksuele oriëntatie of
genderidentiteit.
Het is van groot belang dat Nederland de afspraken binnen het Nationaal Actieplan Vrouwen, Vrede en Veiligheid (
NAP 1325) nakomt.
Dat betekent dat Nederland expliciet erkent dat vrouwen en LHBTQI+
personen in conflict- en crisissituaties extra risico lopen. Hun
bescherming, toegang tot rechtspraak en veilige opvang moeten daarom
altijd worden gegarandeerd — ook binnen de nationale asielprocedures.
Dit vragen wij:
- Geen instroomstop zonder duidelijke uitzonderingen voor overlevers
van gendergerelateerd geweld, LHBTQI+-vervolging en andere vormen van
kwetsbaarheid.
- Voer een verplichte analyse uit van kwetsbaarheden in de asiel- en
migratieketen. Zorg ervoor dat wordt gekeken naar hoe verschillende
vormen van uitsluiting samenkomen.
- Investeer in een veilige en menswaardige opvang, die rekening houdt
met gender en specifieke behoeften. Dat is inclusief gespecialiseerde
zorg, bescherming en goede doorverwijzing.
Samen aan de slag
Wij willen vrouwenrechten en gendergelijkheid hoog op de agenda. Omdat
de wereld om ons heen stabieler, veiliger, welvarender en democratischer
moet. Investeren in vrouwenrechten en gendergelijkheid is het antwoord
op de strijd om mensenrechten waarin we nu zijn beland. De nieuwe
coalitie nodigt het maatschappelijk middenveld uit om samen beter beleid
te maken. Wij pakken die handschoen graag op. Dus was ons betreft: aan
de slag!
Reacties leden en partners
