11-03-2026
Tot het allerlaatste moment bleef het spannend: zou de VN-Vrouwentop dit jaar worden geopend met een gezamenlijk overeengekomen slotdocument, of niet? Ieder jaar zijn er wel onzekere momenten. Jarenlang betekende dit dat de onderhandelingen complete nachten doorgingen totdat hongerige en vermoeide vertegenwoordigers van de VN Lidstaten dan – meestal – toch wel tot een consensus kwamen. Maar in de 70 jaar dat de Commission on the Status of Women (CSW), zoals dit proces eigenlijk heet, plaats vindt is het nog niet eerder tot een stemming gekomen.
Luid gejuich en geklap in de General Assembly hal van de Verenigde Staten bevestigt dat het uiteindelijk toch is gelukt: het slotdocument, de
Agreed Conclusions genaamd, is in de mooie General Assembly aangenomen met een ruime meerderheid. Het scherm met de uitslag van de stemming laat helder zien dat de Verenigde Staten uiteindelijk toch alleen stonden in hun verzet: 37 voor, 6 onthoudingen, en 1 tegenstem.
Joyce Brummelman, CSW70 ngo-vertegenwoordiger en Advisor International Advocacy bij Plan International Nederland zat in de grote zaal tijdens de stemming:
"Het moment dat de Agreed Conclusions werden aangenomen voelde alsof ik een voetbalwedstrijd aan het kijken was. Zo spannend. Je voelde een grote ontlading in de zaal toen het werd aangenomen met zo een overweldigende meerderheid."
Consensus of niet
Ook bij eerdere CSWs waren er meestal wel momenten dat het onzeker was of er overeenstemming bereikt kon worden (zie bijvoorbeeld
hier). Vanuit maatschappelijke organisaties, verenigd in een of meerdere internationale caucusses, zaten we bijna ieder jaar wel een keer in verwoede discussies over de rode lijnen (dat waar we niet onder willen komen) en of er ergens wel vooruitgang in de tekst te vinden was. Het ging er dan om of we de lidstaten wilden adviseren de tekst wel, of juist niet aan te nemen. Soms is geen overeenstemming beter, namelijk wanneer het alternatief achteruitgang op eerder gemaakte afspraken is. Dit is een enkele keer, voor het laatst
in 2012, voorgekomen.
Staatssecretaris Thielen in actie
Dit jaar is er dus voor het eerst voor gekozen om toch voor een overeengekomen slotdocument te gaan, ookal is er geen consensus over bereikt. Dat is ook in lijn met
het advies dat we met de Women’s Rights Caucus hebben gedeeld. Onze nieuwe staatssecretaris voor emancipatie, Judith Thielen, heeft hier nog een belangrijke bijdrage in gehad. Mede namens de EU sprak zij steun uit voor de Agreed Conclusions die op dat moment voorlagen: "Met deze tekst verbinden we ons tot een routekaart die een zinvolle en essentiële bijdrage zal leveren aan gendergelijkheid en het leven van alle vrouwen en meisjes wereldwijd” (
hier te bekijken vanaf 26:06 min). Hierna mocht ze, omdat Nederland op dit moment een van de leden van de Commissie is, ook daadwerkelijk een stem uitbrengen. Vóór de Agreed Conclusions gelukkig.
Reacties op het slotdocument
De huidige tekst van het slotdocument zit op veel punten zeer dicht tegen rode lijnen aan en is bezaaid met voorbehouden die het afzwakken. Maar gelukkig zijn ook lichtpuntjes. Het is al een mijlpaal op zich om in de huidige politieke context te komen tot internationale overeenstemming om meer inzet te tonen voor toegang tot recht voor vrouwen en meiden.
Een simpele verwijzing naar de International Conference on Population and Development (ICPD), die er traditiegetrouw in zit, bleek erg controversieel maar is er wel ingebleven mede dankzij de inzet van Nederland. Zo ook het benoemen van vrouwelijke mensenrechtenverdedigers en seksuele en reproductieve gezondheid en reproductieve rechten.
"De overeengekomen conclusies van dit jaar bevestigen opnieuw belangrijke toezeggingen met betrekking tot de ICPD, seksuele en reproductieve gezondheid en reproductieve rechten, middelen voor survivor-centered diensten, waaronder seksuele en reproductieve gezondheidszorg, het voorkomen van en reageren op seksueel en gendergerelateerd geweld, en de erkenning van meervoudige en elkaar overlappende (intersectionele) vormen van discriminatie als een belemmering voor mensenrechten,” aldus Eefke Deneer, senior beleidsadviseur bij Rutgers. "Dit alles is van cruciaal belang om toegang tot het rechtssysteem voor alle vrouwen en meisjes te realiseren,” verduidelijkt ze de relatie met het thema van deze CSW.
Ook CSW70 Jongerenvertegenwoordiger Sarah Meijer van CHOICE for Youth and Sexuality is positief over een aantal punten:
"Ik ben blij dat we een tekst hebben kunnen aannemen én dat adolescenten daarin een plek hebben gekregen, samen met aandacht voor survivor-centered trajecten naar het recht.”
Toch zet ze ook alvast wat kanttekeningen bij de uitkomsten:
"In de toekomst hoop ik op meer aandacht voor diversiteit en relationeel geweld. En voor mijn generatie mis ik de erkenning van online geweld tegen vrouwen — dat staat er nu niet in, net als seksuele en reproductieve rechten, lichamelijke autonomie en toegang tot veilige abortus. Dit zijn thema’s die raken aan hoe we als samenleving kijken naar de kansen en keuzes van vrouwen, en dat gesprek wil ik blijven voeren.”
Collega’s bij Penal Reform International hebben zich de afgelopen maanden in het CSW-proces onder andere ingezet voor vrouwen en meiden in gevangenschap en tegen de criminalisering van vrouwen. Olivia Rope, Directeur bij Penal Reform International, reageert positief:
"We zijn verheugd dat ze aanbevelingen bevatten over de criminalisering en detentie van vrouwen. Dit is de eerste keer dat deze kwesties zo duidelijk in de Agreed Conclusions zijn opgenomen. Dit is echt een belangrijke stap voorwaarts.”
Ook vakbonden zijn actief betrokken geweest bij de CSW. Samen met vakbonden over de hele wereld juicht Mondiaal FNV de tekstuele winst op arbeids- en vakbondsrechten in het slotdocument toe. De slottekst bespreekt onder andere het tegengaan van geweld en intimidatie op de werkvloer, het aanpakken van de loonkloof, het recht op vereniging en het recht op herstel en gerechtigheid voor slachtoffers van arbeidsschendingen. Quirine Lengkeek, beleidsadviseur bij Mondiaal FNV, licht de feeststemming toe:
"Deze winst staat in schril contrast met hoe de onderhandelingen begonnen. In het concept document met beleidsaanbevelingen over hoe de toegang tot gerechtigheid te verbeteren, was nog niets zichtbaar rond de wereld van werk. De vakbondsbeweging en haar medestanders mogen dan ook trots zijn op deze winst!”
De dag voordat het onderhandelingsdocument van de CSW werd aangenomen liepen ruim vijftienduizend mensen in Amsterdam mee met de Feminist March. Het demonstratiebord "I can’t believe I still have to protest this sh*t” kwam daar meerdere keren langs. Dat sentiment is ook van toepassing op de jaarlijkse VN Vrouwentop. Toch laat het feit dat er op het nippertje wél een tekst is aangenomen, en dat dit door een enorme meerderheid van de lidstaten werd aangenomen, en dat hier wél weer vooruitgang in zit zien waarom we ons blijven inzetten. Het doet ertoe.
