24-06-2026
Om tot eerlijk en effectief klimaatbeleid te komen,
moet gender een vaste plek hebben op de agenda van elke onderhandelingstafel binnen de
UNFCCC. Met deze boodschap volgde onze projectleider Gender
en Klimaat Eva de klimaatonderhandelingen ter plaatse in Bonn, om te pleiten
dat de prioriteiten en aanbevelingen van vrouwen en gemarginaliseerde groepen
structureel worden meegenomen in internationaal klimaatbeleid. Dit deden we
samen met onze leden
CARE Nederland,
Jonge
Klimaatbeweging,
Mercy
Corps,
Oxfam
Novib,
WECF Nederland, en hun partners.
WO=MEN samen met de
Women and Gender Constituency tijdens de klimaatonderhandelingen (UNFCCC) in
Bonn, Duitsland – 8 juni 2026.
Gendergelijkheid is cruciaal voor rechtvaardig
en effectief klimaatbeleid
Investeren
in vrouwenrechten en gendergelijkheid is essentieel om de
klimaat- en biodiversiteitscrisis effectief aan te kunnen pakken. Vrouwen in al
hun diversiteit dragen, met hun deskundigheid en lokale en Inheemse kennis, bij
aan het behoud van biodiversiteit, herstel van onze ecosystemen en succesvolle
klimaatoplossingen. Daarbij leiden (Inheemse) vrouwen vaak het verzet tegen
fossiele projecten en de aantasting van ecosystemen, dikwijls met gevaar voor
eigen leven.
Helaas hebben vrouwen tot vandaag de dag vaak geen
toegang tot de tafels waar politieke besluiten genomen worden of hebben ze geen
voldoende toegang tot financiering om hun werk uit te voeren. Dit geldt ook
voor de LHBTIQ+ gemeenschap, Inheemse bevolkingsgroepen en anderen in een
gemarginaliseerde positie, zoals bijvoorbeeld mensen die in armoede leven.
Gender binnen de internationale
klimaatonderhandelingen: niet een gegeven
Dat
gendergelijkheid een vast agenda item is binnen de internationale klimaatonderhandelingen
is niet altijd vanzelfsprekend geweest. Pas in 2014 werd het
eerste
Lima-werkprogramma over gender aangenomen — een mijlpaal die gender van een
bijzaak veranderde in een vast onderdeel van wereldwijd klimaatbeleid. Sindsdien
dienen het werkprogramma en het bijbehorende Genderactieplan, als routekaart om
gender structureel mee te nemen in alle klimaatonderhandelingstracks.
Het is zorgwekkend dat gender momenteel
opnieuw onder druk staat in multilaterale processen, ook in de internationale
klimaatonderhandelingen van de UNFCCC. Steeds vaker worden pogingen gedaan om
taal over gendergelijkheid te verzwakken of te schrappen. Dit maakt het des te belangrijker om
bestaande afspraken te verdedigen en te versterken. Het was dan ook cruciaal
dat tijdens COP29 in Azerbeidzjan (2024) het Lima‑werkprogramma
werd vernieuwd en dat
tijdens
COP30 in Belém (2025) het vernieuwde
Belém Genderactieplan (GAP)werd aangenomen. Dit plan biedt een reeks concrete activiteiten om gender
stevig te verankeren in klimaatbeleid voor de komende negen jaar.
Effectieve implementatie van het Belém Gender Actie Plan
(GAP) is noodzakelijk
De focus van WO=MEN, in samenwerking met het
feministische VN-orgaan
Women
and Gender Constituency ligt de komende jaren op het betekenisvol vertalen
van de afspraken op papier naar de praktijk. Nu lidstaten beginnen met de
operationalisering van de GAP, is het van belang dat degenen die het hardst
geraakt worden door de klimaatcrisis, structureel betrokken worden bij de
vormgeving en uitvoering van deze plannen.
WO=MEN samen met
maatschappelijk middenveld en lidstaten tijdens de UNFCCC-sessie over good
practices van gender en leeftijds-gedifferentieerde data – 10 juni 2026, Bonn
Dit was dan ook de insteek van WO=MEN tijdens
de klimaatonderhandelingen in Bonn de afgelopen weken. Los van onze actieve
deelname in de activiteiten georganiseerd door de UNFCCC, zoals de "
Expert
dialogue on relevant issues in gender and age disaggregated data and gender
analysis” en de "
In-session workshop on best practices and tools for strengthening
the role of national gender and climate change focal points”, gingen
we in gesprek met de Nederlandse UNFCCC delegatie over de plannen omtrent het
vernieuwde Gender Actie Plan de komende jaren en het belang van
gendergelijkheid in álle onderhandelingstracks.
De GAP biedt een tool om de
onderhandelingsprocessen binnen de UNFCCC te versterken: van de Global
Stocktake tot de financieringsonderhandelingen. Wat voor aanpak voor het
integreren van gendergelijkheid in klimaatbeleid werkt wel en wat juist niet? Partners
uit Italië, Thailand en Nigeria deelden concrete en krachtige voorbeelden over
hun werk op het gebied van gender-transformatieve klimaatoplossingen met
Nederlandse UNFCCC delegatieleden. Hiermee werd een duidelijke brug geslagen
tussen de vaak abstracte VN-onderhandelingen en de dagelijkse realiteit van
vrouwenrechtenorganisaties uit het mondiale Zuiden die succesvolle oplossingen
en initiatieven leiden in hun gemeenschappen.
WO=MEN, leden, partners
in gesprek met de Nederlandse UNFCCC delegatie over het belang van
gendergelijkheid in de klimaatonderhandelingen – 12 juni 2026, Bon
Betekenisvolle deelname van vrouwelijke
milieu- en mensenrechtenverdedigers in klimaat besluitvorming
Een belangrijke activiteit van de GAP is het
bevorderen van de veiligheid en betekenisvolle deelname en leiderschap van
vrouwen in klimaatbeleid en -actie, zowel binnen als buiten de UNFCCC. In het
bijzonder ook die van vrouwelijke milieu- en mensenrechtenverdedigers, een van
de speerpunten van WO=MEN.
Vrouwelijke milieu- en
mensenrechtenverdedigers worden wereldwijd geconfronteerd met sociale,
politieke en economische obstakels, geweld en andere vormen van tegenwerking.
Ze worden lastiggevallen en aangevallen, vaak niet erkend als legitieme
partners aan besluitvormingsprocessen en chronisch ondergefinancieerd. Het is
daarom van belang dit voldoende aandacht krijgt en aangepakt wordt. Vooral voor
de groep mensenrechtenverdedigers die ernstig onder druk staan en gevaar voor
eigen leven lopen.
In het kader van dit nieuwe mandaat, organiseerde WO=MEN
in samenwerking met de Women and Gender Constituency een sessie met vrouwelijke
milieu- en mensenrechtenverdedigers wereldwijd ter plaatse in Bonn. Deze sessie
bood de ruimte om samen dieper in te gaan op enerzijds wat de uitdagingen zijn
waar vrouwelijke milieu- en mensenrechtenverdedigers tegen aan lopen in hun
werk en anderzijds wat essentieel is voor de regionale en internationale
consultaties van de UNFCCC die op de planning staan voor 2027. Hoe moeten die
vormgegeven worden? Daar gaan we de komende tijd mee aan de slag.
Sessie over GAP en vrouwelijke milieu- en
mensenrechtenverdedigers op 11 juni 2026, Bonn
De inhoud van dit nieuwsbericht valt uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van WO=MEN Dutch Gender Platform en weerspiegelt niet noodzakelijkerwijs de standpunten van de Europese Unie.
