Dit jaar reist WO=MEN, samen met meerdere leden af naar de klimaattop (COP31) in Antalya, Türkiye. Namens de Internationale Klimaatcoalitie, een informeel netwerk van Nederlandse maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor klimaatrechtvaardigheid, delen wij in dit position paper onze gezamenlijke aanbevelingen aan de Nederlandse regering.
De klimaatcrisis raakt niet iedereen gelijk
De klimaatcrisis raakt niet iedereen even hard. Vrouwen en meisjes, LGBTIQ+-personen, jongeren, inheemse volkeren en andere groepen in een kwetsbare positie worden vaak het zwaarst getroffen, terwijl zij het minst hebben bijgedragen aan het probleem. Structurele ongelijkheden, waaronder ongelijke toegang tot financiele middelen, besluitvorming, landrechten, vergroten hun kwetsbare positie voor de gevolgen van klimaatverandering.
Tegelijkertijd zijn vrouwen belangrijke aanjagers van verandering. Vooral in het mondiale Zuiden spelen zij een cruciale rol bij klimaatadaptatie en lopen zij voorop in sectoren als duurzame energie, waterbeheer en landbouw. Ook zetten veel vrouwen zich als milieu- en mensenrechtenverdedigers in voor de bescherming van ecosystemen en klimaatrechtvaardigheid. Daarbij lopen zij vaak grote risico’s en worden zij geconfronteerd met bedreigingen, intimidatie en soms zelfs geweld.
Belang van een ambitieuze uitvoering van het Bélem Gender Actie Plan
Om de kloof tussen deze realiteit en het beleid te overbruggen, was de goedkeuring van het Belém Gender Action Plan (GAP) (2025-2034)⁴ tijdens COP30 een belangrijke mijlpaal. Het GAP biedt een negenjarig kader voor het bevorderen van genderresponsieve klimaatactie en bevat 27 activiteiten om gendergelijkheid in klimaatbeleid en de uitvoering daarvan te versterken. Het is van belang dat lidstaten zich tijdens COP31 focussen op het vertalen van deze toezeggingen naar concrete uitvoering. Voldoende politieke aandacht, middelen en verantwoordingsmechanismen zijn essentieel om ervoor te zorgen dat dit actieplan daadwerkelijk een motor wordt voor betekenisvolle verandering.
Hoewel de uitvoering van het Belém Gender Action Plan een prioriteit is, kunnen gendergelijkheid en intergenerationele gelijkwaardigheid niet worden beperkt tot één beleidsterrein. Ze moeten als dwarsdoorsnijdende prioriteiten worden verankerd in klimaatfinanciering, adaptatie, mitigatie en beleid voor een rechtvaardige transitie.
Verworven vooruitgang op het gebied van gendergelijkheid verdedigen
Helaas zien we momenteel een enorme wereldwijde pushback tegen gendergelijkheid en de rechten van vrouwen en meiden. Op de vorige klimaattop hebben we natuurlijk gezien dat een aantal landen de definitie van gender probeerden aan te passen (door enkel mannen en vrouwen te erkennen) door verschillende voetnoten toe te voegen. We roepen Nederland dan ook op om stellig te reageren op de ondermijning van multilaterale processen en de pushback tegen afgesproken mensenrechtentaal en de rechten en vrijheden van vrouwen (agreed commitments en language).
Deze activiteit is medegefinancierd door de Europese Unie. De inhoud ervan valt uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van WO=MEN Dutch Gender Platform en weerspiegelt niet noodzakelijkerwijs de standpunten van de Europese Unie.
